"Аммо мо - мардуми мусалмон ба ҳизби исломӣ ниёз дорем"

Шоҳ Вализода

nahzat.tj


ҲНИТ ба муассисаи динӣ ҳеч иртиботе надорад ва фаъолияти ин ҳизбро Қонуни кишвар “Дар бораи ҳизбҳои сиёсӣ” ба танзим даровардааст. Аммо фаъолияти ташкилотҳои диниро Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи озодии дин ва виҷдон” ба танзим овардааст, ки ин ду самт аз ҳам мухталиф ва алоҳида фаъолият мекунанд.

Яке аз мавзуъҳои сархати ВАО ва хусусан шабакаҳои телевизионии Тоҷикистон калимаи “Ислом” – и ҲНИТ ба шумор меравад. Новобаста аз он ки ҲНИТ таърихи гузаштаи пеш аз 7 ҳизби сиёсии кишварро дорад, аммо аз тарафи имомхатибон, ки гӯё мехоҳанд имрӯз аз Ислом ҳимоят кунанд, ҳазфи калимаи “Ислом” – и  ҲНИТ аз номи он мебошад.

Тибқи хабаргузориҳо, ахиран бархе аз муллоҳо ва имомхатибоне, ки имрӯз дар масҷидҳои ҷомеъ ифои вазифа мекунанд, ҲНИТ то имрӯз аз калимаи “Ислом” истифода мебурдааст.

Ҳамаи ин дар ҳоле аст, ки таърихи начандон дури пеш аз истиқлолият гувоҳ аз он медиҳад, ки замони ҳукумати шӯроҳо ва идеяи коммунистӣ, ки Осиёи Марказиро ҳукмрон буд, ягона ҳаракати дар муқобили он сару садоҳо баландкарда Ҳизби наҳзати исломии Тоҷикистон ба шумор мерафт. Ҳаракати мазкур бо идея ва афкори созандаи худ, тавонист, ки дар муқобили як давлати абарқудрати он замон мавқеъ ва мусалмон будани ҷомеаи онрӯзаро муаррифӣ намояд, ки имрӯз ҳамчун як ҳизби расмии исломӣ дар Осиёи Марказӣ мақом пайдо кард.

Вале ин ҳама шоҳкориҳои родмардон ва бузургону аъзои ин ҳаракат ба назар гирифта нашуда, имрӯз бархе аз муллоҳо ва “имомхатибон” лофи он мезананд, ки ҲНИТ аз ин калима барои манфиатҳои худ истифода мекунад.

Аммо суоли матраҳ он аст, ки метавон ба таври мушаххас ва назари дақиқ гуфт, ки ҲНИТ аз ин калима истифода бурда? Ё метавон гуфт, ки рафтору кирдори ин ҳаракат дар тӯли 40 сол хилофи дини Ислом роҳеро интихоб карда? Албатта не, чунки бархе аз имомхатибоне, ки дар вохӯрӣ бо президенти кишвар аз ҳазфи калимаи “Ислом” – и ҲНИТ ҳарф мегуфтанд, худ намедонистанд, чӣ мегӯянд ва далеле ё мисоле мушаххас дар робита ба ин мавзуъ ироа надоштанд. Пас маълум мешавад, ки худи онҳо имрӯз рисолати хатибиро ба таври дақиқ дарк накардаанд.

Аммо дар робита ба он ки ҲНИТ аз калимаи “Ислом” истифода карда ва ё дар хидмат ба Ислом пойбанд мебошад, коршиносону таҳлилгарон ва ҳамчунин ҳуқуқшиносон назари дигар доранд. Онҳо бар ин боваранд, ки ҲНИТ тӯли 40 танҳо хидмат ба озодии ақидаи мардуми кишвар ва озодии андешаҳои исломӣ кардаанд. Бо ин тартиб назари таҳлилгарон собит мекунад, ки ҲНИТ дар ҳама давру замон аз Ислом ва озодиҳои исломӣ пуштибонӣ карда ва ҳамеша хидмат ба мардумро дар ҷои аввал гузоштааст.

Файзиннисо Воҳидова ҳуқуқшиноси шаҳири кишвар, дар хусуси вожаи “Ислом” ва ҲНИТ иброз дошт, ки имрӯз сару садоҳо дар робита ба “Ислом” – и ҲНИТ бисёр аст, аммо набояд як чизро фаромӯш кард, ки вақте дар бораи ҳизби сиёсӣ сухан меравад ва он ҳам ҳизби сиёсии исломӣ, дар ин маврид бояд ҳизбҳои сиёсиро аз муассисаи динӣ фарқ кард.

Ӯ мегӯяд, ҲНИТ ба муассисаи динӣ ҳеҷ иртиботе надорад ва фаъолияти ин ҳизбро Қонуни кишвар “Дар бораи ҳизбҳои сиёсӣ” ба танзим даровардааст. Аммо фаъолияти ташкилотҳои диниро Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи озодии дин ва виҷдон” ба танзим овардааст, ки ин ду самт аз ҳам мухталифанд ва алоҳидаи фаъолият мебошанд.

Файзиннисо Воҳидова дар мавриди ин ки ҲНИТ аз калимаи “Ислом” истифода бурда ё на, иброз дошт, ки ман гумон намекунам, ки наҳзат дар ин 40 сол аз Ислом истифода бурдааст, балки ба мардуми мусалмон хизмат кардааст.

Вай афзуд, чуноне ки ба ҳама маълум аст, давлати шӯравӣ як давлати атеистӣ буд ва маҳз наҳзат тавонист мардуми мусалмони Тоҷикистонро аз ин бунбаст берун оварад. Воқеан наҳзат ба дини Ислом хидмат кардааст ва ҳанӯз ҳам хидмат дорад.

Ба назари хонум Воҳидова, баъд аз созишномаи Ваҳдат то имрӯз кишвари мо ва ҳукумати он аз минбарҳои баланд бо ифтихор садо мебарорад, ки Тоҷикистон ягона кишваре дар Осиёи Марказӣ мебошад, ки фаъолияти ҳизби исломӣ иҷоза дода шудааст. Аммо ӯ таъкид бар он дорад, ки айни замон, пеш аз фарорасии даври интихобот ба ҳама ин дастовардҳо арҷ нагузоштан аз тарафи ҳукумати феълӣ, худ самимияти сару садои чандинсолаи ҳукуматро зери суол мебарад.

Алӣ Мастов, коршиноси тоҷик дар робита ба номгузории аҳзоби сиёсӣ иброз дошт, ки ҳар як ҳизб мехоҳад номеро дошта бошад, ки таваҷҷуҳ ва диққати шаҳрвандонро ба худ ҷалб кунад; кӯтоҳ, муҷаз, ёдмон, гузашта аз ин дидгоҳи идеологии ба мардум наздик.

Коршинос афзуд, ки бархе аз аҳзоб дар контексти исми худ вожаи “Мардум” – ро истифода мекунанд, дигарон кадом ҷузъи иҷтимоиро, саввумӣ бошад, аз дину эътиқод кор мегиранд. Ҳоло он ки ин ҷои аҷобат ва қонуншиканӣ надорад.

Алӣ Мастов дар бораи мулоқоти қарибулвуқуи раисҷумҳур бо диндорону рӯҳониёни кишвар гуфт, дар ин саҳна чунон ба назар мерасид, ки аксар ҷонибдори ҳазф шудани вожаи “Ислом” аз номи ҲНИТ буданд. Онҳо иддао мекарданд, ки дини Ислом ниёз ба ҳизб надорад.

Ӯ таъкид мекунад, ки Ислом ниёз ба ҳизб надорад, аммо ба андешаи банда, ин мо мардуми мусалмон ба Ислом ва ҳизби исломӣ ниёз дорем. Маҳз бештари мо дар Ислом хушбахтӣ ва рифоҳии худро мебинанд.

Ба назари вай, чунин таҷрибаро дар бисёре аз мамолики олам истифода мекунанд ва аз ҷумла дар давлатҳои ғайриисломӣ. Тавре ӯ исбот мекунад, яке аз қадимтарин ва бо собиқадортарин ҳизби Олмон, Ҳизби Христиани – Демократии Олмон мебошад. Чунин ҳизбҳо дар Италия ва Украин низ мавҷуданд ва фаъолият мекунанд. Аммо то кунун нафареро дар фикраш намеояд, ки инҳоро табдили ном кунад ва исми масеҳиятро аз онҳо ҳазф кунанд. Ба далели он ки Масеҳият ба ҳизб ниёз надорад. Пас ҲНИТ ҳам ҳамчун ҳизб расман фаъолияткунанда аз ин ном сӯиистифода мекунад ва пирӯзӣ ба даст меоварад ё на, ин мушкили худи онҳост ва ин мавзӯъ набояд дигаронро нигарон кунад.

Юсуф Юсуфов, яке аз муҳоҷирон дар Русия қайд кард, ки маълум аст ҲНИТ аз аввали солҳои 70 реша мегирад. Он вақтҳо табиист, ки фақат ва фақат дар роҳи пешбурди ормонҳои мардуми мусалмон буд, агарчи хеле хатарҳо болои узвҳояш пеш меомад. Худи таърихи наҳзат, ҳатто бидуни иддао инҳоро исбот мекунад. Онҳое, ки имрӯз садо баланд мекунанд, ки ҲНИТ аз калимаи “Ислом” суиистифода мекунад, як бор биандешанд, ки баъзеяшон “муфти” – ю “уламо” бошанд ҳам, обруяшон байни мардум хеле коста аст. Ба назари вай, мардум дигар зоҳирбин нестанд.

Юсуфов таъкид менамояд, ки худро ҳарчанд исломиву демокративу мардумӣ эълон намоӣ, аз қафоят намераванд. Имрӯз мусалмонони Тоҷикистон проблемаҳои зиёд доранд. Аммо онҳое, ки бояд ҳуқуқҳои эшонро ҳимоят кунанд, ягона дарди дилашон калимаи “Ислом” дар номи ҲНИТ будааст.

Вақте духтарони ҳиҷобдорро ба донишгоҳ рафтан манъ мекунанд, онҳо назди масъулони ҲНИТ меоянд. Вақте ки дар Панҷакент ноболиғони масҷидрафтаро тавассути “облава” медоштанд, ба масъулони шуъбаи ҲНИТ муроҷиат мекарданд ва дарди дил мегуфтанд. Аммо фикр намекунам, ки касе ба Шӯрои уламо муроҷиат карда бошад, зеро он ҷо ақаллан умеди ҳамдардӣ нест.

Диданд 1027 кас

Назари худро бинависед

11 назар

  • АБДУЛЛОХ АБДУЛЛОХ | 24.07.2013 - 13:56

    МАГАР ГАП С АРИ НОМ АСТ? ФАРКАШ ЧИ МАН ЧИ НОМ МЕБОЯД МЕДОШТАМ. МАКСАДИ МАН ИН АСТ КИ ХИЗБ ИН ТАШКИЛОТИ СИЁСИ АСТ ВАЛЕ ДИН ЯК АРЗИШИ ОЛИИ ИНСОНИ КИ МЕБОЯД ПОК НИГОХДОШТ. мАГАР БА МАЗХАБИ МО ЯГОН ТАХДИДЕ АСТ КИ ХУКУМАТ ОНРО ХИФЗ КАРДА НАМЕТАВОНАД? АЗ ХУКУМИАТ ДИДА ПУШТИБОНИ МАЗХАБИ ХАНАФИ КАСЕ НЕСТ.
    АММО БАРОДАРОН БИЁЕД ЯК БОР ФИКР КУНЕД!
    1. ХНИТ- РО ХИЗБИ ПАРВАРДИГАР НАГУЕД!
    2. ИСЛОМРО БА ХОТИРИ РАСИДАН БА ХАДАФХОИ ГАРАЗНОКИ СИЁСИАМОН ИСТИФОДА НАКУНЕМ.

    МАКСАДИ МАН ХАМИН АСТ БАРОДАРОН БИЁЕД БАРОИ РАСИДАН БА ХАДАФХОИ СИЁСИ ЯГОН БАРНОМАХОИ МУШАХХАСИ ИКТИСОДИ, ИЧТИМОИ, ВА ГАЙРА ПЕШНИХОД НАМОЯД ТО МАРДУМИ МУСАЛМОНИ ТОЧИК АКАЛАН КАМЕ ХУБТАР ЗИНДАГИ КУНАНД. БАЪДИ ЧАНД СОЛАКЕ БЕ ХИЗМАТИ ХНИТ ХАМ МАРДУМИ ТОЧИКИСТОНРО 100 ФОИЗ МУСАЛМОНОН ТАШКИЛ ХОХАД ДОД.иНШООЛОХ

  • Абдулло Абдулло | 24.07.2013 - 12:23

    аз сомона як хохиш дорам .хамин хар як хонандаро идентификасия мекардедному эмайлашро .нюстч ба хамин хел як бор ки сабт шуди дигар бор хочати номнависию эмайл нависи нест

  • ИЛХОМ ИЛХОМ | 24.07.2013 - 06:47

    МО НОМИ ТУ АБДУЛОРО ИВАЗ КАРДЕМ НОМАТРО ДИГАР КАРДАНИЕМ МО ЯКЧАНД НОМРО ПЕШКАШИ ШУМО МЕНАМОЕМ ТУ ИХТИЁР КУН ЯКТОАШРО (ФИРЪАВН ТУТАНХАМОН АТАТУРК АБУДЖАХЛ САНГАК )

  • ЭШОНИ МУСЛИМИ МАСТЧОХИ ЭШОНИ МУСЛИМИ МАСТЧОХИ | 24.07.2013 - 01:19

    ИН АБДУЛ МУКАРРАМ ВА Ё АБДУЛ РАХМОНОВ ДАР ИНЧО ТАНХО БАРОИ ИГВОАНГЕЗИ ВОРИД МЕШАВАДУ ТАМОМ!!ДАР АВВАЛ НОМАШ АБДУЛЛО НЕВУ .. ДУВВУМ ИН УЗВИ ЯК ГУРУХИ ЭКСТРИМИСТИИ БА НОМИ "САЛАФИХОИ МАДХАЛИ" АСТУ ДУШМАНИ ИСЛОМ!!!ХУДИ САЛАФИХОИ АЛБОНИ ИНКАДАР МУТААССИБ НЕСТАНД,КИ ИН МАДХАЛИХО!!!ЧАРАЁНИ МАДХАЛИЯРО СОЗМОНИ ЧОСУСИИ ИНГЛИСТОН ТАНХО БАРОИ ИГВО САРМОЯГУЗОРИ МЕКУНАД ВА ИНХО БО ВУЧУДИ РИШИ ДАРОЗУ ШАЛВОРИ КУТОХ ДОШТАН ПРЕЗИДЕНТРО ХАМЧУН АМИР КАБУЛ ДОРАНД ВА ИН ГУРУХ ФАЪОЛИЯТАШ МУТОБИКИ БАНДХОИ 10-ВА 15 КИСМИ 7 ВА БАНДИ 21 ВА БАНДИ 135 КИСМИ 1У2 ВА 136 КИСМХОИ 1У2 ЧУЗЪХОИ А ВА Б -И КОНУНИ ЧИНОИИ ТОЧИКИСТОН МАМНУЪ ХАСТУ АЗ КОРБАРОНИ СОМОНА ХОХИШ ДОРЕМ ИН ШАХС ВА НАВИШТАХОЯШРО БА МАХКАМА КАШАНД ВА ИЛЛО ХАСТАНД АШХОСЕ,КИ ИНРО МЕШИНОСАНД ВА МЕДОНАНДАШ.АГАР МАРДИ ВОКЕИ БОШАДУ ДУСТДОРИ ИСЛОМ БОЯД ХУДАШ ИНРО ДАРК КУНАД,КИ БО ИН АКИДАИ НОЧОЯШ БА ЧОЕ НАМЕРАСАД!!!!ИН ТАНХО ЧАНД БАНДЕ АЗ КОНУНИ ЧИНОИ БУД ВА МО ИНЧО АЗ САРКОНУН (КОНСТИТУТЦИЯ) ХАТТО МИСОЛ НАОВАРДЕМ САРКОНУНИ КИШВАР МОДДАХОИ 8,25,26ВА28 НИЗ ИНРО АЗ ЧУНИН НАВИШТАН БОЗ МЕДОРАНД ХАМЧУНИН СУРАИ МУБОРАКАИ МУЧОДАЛА НИЗ!!!ПАС ИН АБДУЛМУКАРРАМ КИСТ,КИ НА КОНУНИ ЧИНОИРО ВА НА САРКОНУНРО ВА НА КОНУНИ ИЛОХИРО КАБУЛ ДОРАД?????????

  • ТОЧИР ТОЧИР | 23.07.2013 - 23:25

    АБДУЛЛОХ АВАЛ НОМАТРО ДИГАРКУН СОНИЯН ЗИДИ ИСЛОМ МУБОРИЗА БАР ОХИР ХУДАТ НОМИ ИСЛОМИ ДОРИ ЛОКИН З ИСЛОМ РАФТОР ДОРИ Б.........Т

  • ЗАФАР аз ВАРЗОБИ ХУДАМОН ЗАФАР аз ВАРЗОБИ ХУДАМОН | 23.07.2013 - 21:33

    АГАР КАЛИМАИ ИСЛОМРО АЗ ХНИТ БИГИРАН ХНИТ НОЛ МЕШАВАД. ЧУНКИ ХНИТРО БО ХОТИРИ ИСЛОМ ЭХТИРОМ МЕКУНАНД

  • Бахроми Бахроми | 23.07.2013 - 19:10

    Бародар Абдуллох, ин кадар хурдагири накунед. Дида истодаед ку хукуки мусалмононро бояд ягон ташкилот мухофизат кунад. Идораи Шурои уламоро дидед ку. Бечорахо чун рахгумзадахо ба тарафи ангушти сарварони давлат нигох мекунанд, ва самти Худовандро гум кардаанд. Баъдан шумо бародар одат кунед, ки ин давлати Точикистон ба хама шахравандонаш баробар таалук дорад, ва хамаи шахрвандон хукуки химояти мазхаби худ, арзишхои худ, урфу одатхои худ ва маданияти худро дорад. ХНИТ хам ки 40 000 (аз руи суханхои худашон) аъзо дорад, ва хамаи аъзохояш шахрванди Точикистон хастанд, хамаи хакку хукукхои конститутсиониро дорост.
    Баъдан бовар кунед, агар идораи давлатдориро ба касоне ки, мардум онхоро интихоб мекунад дихед, ин хукумат хам пойдор, хам муваффак, ва хам аз бисёр камбудихои давлатдори начот меёбад. Зеро мардум худашон онхоро тахти назорат мегиранд.

  • нурулло нурулло | 23.07.2013 - 18:41

    назари ман кучо шуд барои чи чоп намекунед

  • Шаҳром Шаҳром | 23.07.2013 - 18:06

    Абдуллочон ба ту саволе дорам магар ҳамин хатибо хизмати ислом кардестан магар гуфтаи президент аз гуфтаи худо барои хатибо боло нест ҳнит аз рузе, ки ҳаст ҳақро мегуяд ҳақро пайрави мекунад номи зебо доштаи садқаи номат шави беномус!

  • нурулло нурулло | 23.07.2013 - 17:41

    ин хам як воситаест барои акидаи мардумро дар бораи ХНИТ галат кунонидан дар арафаи интихобот......

  • АБДУЛЛОХ АБДУЛЛОХ | 23.07.2013 - 15:15

    "Файзиннисо Воҳидова ҳуқуқшиноси шаҳири кишвар, дар хусуси вожаи “Ислом” ва ҲНИТ иброз дошт, ки имрӯз сару садоҳо дар робита ба “Ислом” – и ҲНИТ бисёр аст, аммо набояд як чизро фаромӯш кард, ки вақте дар бораи ҳизби сиёсӣ сухан меравад ва он ҳам ҳизби сиёсии исломӣ, дар ин маврид бояд ҳизбҳои сиёсиро аз муассисаи динӣ фарқ кард."- АЧАБ ИЛМИ БАЛАНД!!! ХАЙРИЯТ ГУФТИ НАБОША ХИЗБА АЗ МАСЧИД ФАРК КАРДА НАМЕТАВОНИСТЕМ.
    "Файзиннисо Воҳидова дар мавриди ин ки ҲНИТ аз калимаи “Ислом” истифода бурда ё на, иброз дошт, ки ман гумон намекунам, ки наҳзат дар ин 40 сол аз Ислом истифода бурдааст, балки ба мардуми мусалмон хизмат кардааст."
    АПАЧОН НАБОШАД ГУЕД КИ АЗ ИСЛОМ ИСТИФОДА НАКАРДА БОШАД ПАС ИН КАДАР ЧОНКАНИАШОН БА ХОТИРИ ЧИСТ?????!!!! МАГАР ДИГАРОН БА МАРДУМИ КОФАР ХИЗМАТ ДОРАНД???? ТАВБА..... БОЗ ХУКУШИНОС БУДААСТ....